De deugd van nederigheid



Jaartal:
2011

Techniek:
Olieverf op paneel

Afmeting:
34 x 30


Reinout Krajenbrink ©

 

                     DEUGD VAN DE NEDERIGHEID

 

Het viooltje is symbool van de lente, vanwege zijn geringe omvang is het ook het zinnenbeeld van nederigheid en bescheidenheid.  In de schilderkunst en ook in de iconografie wordt  het viooltje dan ook vaak in die context afgebeeld. In de iconografie was het dan ook vaak Christus die werd afgebeeld met een viooltje in zijn hand. Christus wordt gezien als degene die de mens het voorbeeld gaf zich nederig op te stellen en jezelf niet altijd op de hoogste plaats neer te zetten. Die nederige houding maakt dat Hij vaak met een viooltje op iconen afgebeeld wordt. Het viooltje werd later steeds meer het symbool van Christus waarbij haar paarsblauwe bladeren het lijden en sterven vertolkte.

Het liggende viooltje in dit schilderij is dan ook gehavend, de paarsblauwe bladeren zijn afgerukt en symboliseren dat lijden en sterven.  Het opgebroken ei symboliseert vervolgens de opstanding uit de dood.

 

De beloning van die bescheiden houding  zien we terug in het viooltje dat in een geglazuurde vaasje zit dat vervolgens weer op een opengeslagen bijbeltje staat. Namelijk dat je uiteindelijk verhoogd wordt.  Het standpunt van de kijker is in dit geval laag. Je kijkt als het ware een beetje van onderen, het marmerblad is van boven dan ook helemaal niet zichtbaar. Hierdoor ontstaat het effect dat dit viooltje in het vaasje figuurlijk op een voetstuk wordt geplaatst. Het werkelijke voetstuk is een opengeslagen bijbeltje.  Zo komen we dichter bij het thema van dit schilderij. Een passage uit die bijbel, namelijk in Mattheus 13:12 staat: Wie zichzelf vernedert zal verhoogd worden. Dat lijkt in dit schilderij dus letterlijk het geval, het nederige viooltje wordt hier door het bijbeltje en het lage perspectief verhoogd. De strekking van deze passage uit de bijbel is eigenlijk door je bescheiden en nederig op te stellen zul zal je uiteindelijk meer lof oogsten dan dat je je zelf constant de hemel in prijst.

 

Consensus
ruwe bolsters
overzicht stillevens